Müəllif : Musayeva Aynur Rəhim
23:12:2025
Müəllif : Musayeva Aynur Rəhim
DOİ : 10.30546/2790-5799.4.2025.4035
Jurnalın nömrəsi : 2025-4
Mıqalənin jurnalda səhifəsi 91-97
Tədqiqatın adı: HESABLAMA SİSTEMLƏRİNİN ƏSAS MODELLƏRİNİN TƏHLİLİ
Tədqiqatın məqsədi :
Müəssisənin informasiya sisteminin layihələndirilməsi üçün optimal modelin qurulması və onun əsas parametrlərinin müəyyənləşdirilməsidir. Riyazi modelləşdirmə müxtəlif sahələrdə mürəkkəb obyektlərin, sistemlərin və proseslərin öyrənilməsi üçün güclü və effektiv vasitədir.
Tədqiqatın metodologiyası :
Tədqiq olunan sistemlərin struktur və funksional təşkilini əks etdirən riyazi modellərdən geniş istifadə olunur. Bu modellər analitik və statistik metodlardan istifadə etməklə təhlil oluna bilən kütləvi xidmət nəzəriyyəsi modellərinə əsaslanır. Analitik metodlar kimi kütləvi xidmət nəzəriyyəsinin ehtimal metodlarından və təsadüfi proseslər nəzəriyyəsindən, statistik metodlar kimi isə imitasiya modelləşdirmə
üsullarından istifadə edilir.
Tədqiqatın tətbiqi əhəmiyyəti :
Müəssisə və təşkilatların korporativ informasiya sistemlərinin qurulmasında metodologiya kimi istifadə oluna bilər.
Tədqiqatın nəticələri :
Sərhədsiz yaddaş tutumuna malik modelə üstünlük verilir, çünki o, müxtəlif sorğulara xidmət intizamı və müxtəlif siniflər üçün sorğunun işlənməsi müddətlərinin ixtiyari paylanması altında sistemin məhsuldarlıq xüsusiyyətlərinin analitik hesablanmasına imkan verir.
Tədqiqatın elmi yeniliyi :
Hesablama sisteminin məhsuldarlıq göstəricilərinin dəyərlərini müəyyən eddilməsi, onun optimal strukturunu əsaslandırması və tədqiq olunan variantları təkmilləşdirmək üçün tövsiyələr formalaşdırılmasıdır.
Açar sözlər : hesablama sistemi, riyazi modelləşdirmə, kütləvi xidmət sistemi, kompüter şəbəkələri, emal modeli
23:12:2025
Автор : Musayeva Aynur Rəhim
DOİ 10.30546/2790-5799.4.2025.4035
Номер журнала : 2025-4
Страници статьи в журнале : 91-97
Название исследования :
АНАЛИЗ ОСНОВНЫХ МОДЕЛЕЙ ВЫЧИСЛИТЕЛЬНЫХ СИСТЕМ
Цель исследования :
Построение оптимальной модели проектирования информационной системы предприятия и определение её основных параметров. Математическое моделирование – мощный и эффективный инструмент исследования сложных объектов, систем и процессов в различных областях.
Методология исследования :
Широко используются математические модели, отражающие структурнофункциональную организацию исследуемых систем. В основе этих моделей лежат модели теории массового обслуживания, которые могут быть проанализированы аналитическими и статистическими методами. В качестве аналитических методов используются вероятностные методы теории массового
обслуживания и теории случайных процессов, а в качестве статистических – методы имитационного моделирования.
Важность исследовательского приложения :
Оно может быть использовано в качестве методологии при построении корпоративных информационных систем предприятий и организаций
Результаты исследования :
Предпочтение отдано модели с неограниченным объёмом памяти, поскольку она позволяет проводить аналитический расчёт характеристик производительности системы при различных дисциплинах обслуживания запросов и произвольном распределении времени обработки запросов разных классов.
Научная новизна исследования :
Научная новизна исследования заключается в определении значений показателей производительности вычислительной системы, обосновании её оптимальной структуры и формулировании рекомендаций по совершенствованию исследуемых вариантов.
Ключевые слова : вычислительная система, математическое моделирование, система массового обслуживания, вычислительные сети, модель обработки данных
23:12:2025
Author : Musayeva Aynur Rəhim
DOİ 10.30546/2790-5799.4.2025.4035
Number of journal : 2025-4
Page of article in journal : 91-97
Title of the research :
ANALYSIS OF MAIN COMPUTING SYSTEM MODELS
The purpose of the research :
To construct an optimal design model for an enterprise information system and determine its key parameters. Mathematical modeling is a powerful and effective tool for studying complex objects, systems, and processes in various fields.
The methodology of the research :
Mathematical models reflecting the structural and functional organization of the systems under study are widely used. These models are based on queuing theory models, which can be analyzed using analytical and statistical methods. Probabilistic methods of queuing theory and the theory of random processes are used as analytical methods, while simulation modeling methods are used as statistical methods.
The practical importance of the research :
The study's practical significance lies in its potential use as a methodology for building corporate information systems for enterprises and organizations.
The results of the research :
Preference was given to a model with unlimited memory capacity, as it enables analytical calculation of system performance characteristics for various request servicing disciplines and arbitrary distribution of request processing times for different classes.
The scientific novelty of research :
The scientific novelty of the study lies in determining the values of computing system performance indicators, substantiating its optimal structure, and formulating recommendations for improving the studied variants.
Keywords : computing system, mathematical modeling, queuing system, computing networks, data processing model