Müəllif : Nasifov Tural Etibar
22:12:2025
Müəllif : Nasifov Tural Etibar
DOİ : 10.30546/2790-5799.4.2025.4056
Jurnalın nömrəsi : 2025-4
Mıqalənin jurnalda səhifəsi 117-126
Tədqiqatın adı: İXRAC İQTİSADİ ARTIMIN TƏKANVERİCİ QÜVVƏSİ KİMİ
Tədqiqatın məqsədi :
İxracın iqtisadi artımdakı rolunu analiz etmək, onun müsbət tərəflərini müəyyən etmək və ixraca təsir edə biləcək mümkün maneələri araşdırmaqla Azərbaycan nümunəsi üçün təkliflər vermək.
Tədqiqatın metodologiyası :
Müqayisəli təhlil və məntiqi ümumiləşdirmə kimi tədqiqat üsulları əsasında yerinə yetirilmişdir. İqtisadiyyatın rəqabət qabiliyyətinin yüksəldilməsində ixracın rolu tədqiq olunmuşdur. Müxtəlif ölkələrin ixrac göstəricilərinin ümumi daxili məhsula nisbətinin müqayisəsi ilə yanaşı Azərbaycan iqtisadiyyatında ixracın rolu, son illərin statistik göstəricilərinin təhlili və xidmət ixracının üstünlükləridə araşdırılmışdır.
Tədqiqatın tətbiqi əhəmiyyəti :
Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişafı sahəsində ixracın şaxələndirilməsi üzrə təkliflərin verilməsidir
Tədqiqatın nəticələri :
Xarici investisiyaların təşviqi, məhkəmə hüquq sistemi üzrə reformların keçirilməsi, qeyri-neft və qaz sahələri üzrə məhsul istehsalı və xidmətləri ilə məşğul olan sahibkarlara dəstək verilməsi tövsiyə olunur.
Tədqiqatın elmi yeniliyi :
İxracın formalaşmasına təsir edən amillər məhsul və xidmət ixracı kontekstində təhlil olunur və ənənəvi mal ixracı yanaşmasından fərqli olaraq təhsil, turizm və rəqəmsal xidmətlər kimi müasir ixrac istiqamətlərinə ayrıca yer verilir. Eyni zamanda, qlobal tələb dəyişiklikləri və ticarət məhdudiyyətlərinin ixraca təsiri vahid analitik çərçivədə qiymətləndirilərək, bu amillərin ixracın şaxələndirilməsi ilə qarşılıqlı əlaqəsi
sistemli şəkildə ortaya qoyulur.
Açar sözlər : ixrac, iqtisadiyyat iqtisadi artım, rəqabət qabiliyyəti
22:12:2025
Автор : Nasifov Tural Etibar
DOİ 10.30546/2790-5799.4.2025.4056
Номер журнала : 2025-4
Страници статьи в журнале : 117-126
Название исследования :
РОЛЬ ЭКСПОРТА КАК КАТАЛИЗАТОРА ЭКОНОМИЧЕСКОГО РОСТА
Цель исследования :
Проанализировать роль экспорта в экономическом росте, определить его положительные стороны и, исследуя возможные препятствия, влияющие на экспорт, разработать рекомендации для Азербайджана.
Методология исследования :
Исследование выполнено на основе методов сравнительного анализа и логического обобщения. Изучена роль экспорта в повышении конкурентоспособности экономики. Наряду с сопоставлением показателей экспорта к валовому внутреннему продукту различных стран, проанализирована роль экспорта в экономике Азербайджана, статистические показатели
последних лет, а также преимущества экспорта услуг.
Важность исследовательского приложения :
Практическая значимость исследования – разработка предложений по диверсификации экспорта в целях развития экономики Азербайджана.
Результаты исследования :
Рекомендуется стимулирование иностранных инвестиций, проведение реформ в судебно-правовой системе, а также поддержка предпринимателей, осуществляющих деятельность в сфере производства продукции и оказания услуг в ненефтегазовых секторах.
Научная новизна исследования :
Факторы, влияющие на формирование экспорта, анализируются в контексте экспорта товаров и услуг. В отличие от традиционного подхода, ориентированного на товарный экспорт, особое внимание уделяется современным направлениям экспорта, таким как образование, туризм и цифровые услуги. При этом влияние изменений глобального спроса и торговых ограничений на экспорт оценивается в рамках единой аналитической модели, что позволяет системно выявить их взаимосвязь с диверсификацией экспорта.
Ключевые слова : экспорт, экономика, экономический рост, конкурентоспособность
22:12:2025
Author : Nasifov Tural Etibar
DOİ 10.30546/2790-5799.4.2025.4056
Number of journal : 2025-4
Page of article in journal : 117-126
Title of the research :
EXPORT AS A DRIVING FORCE OF ECONOMIC GROWTH
The purpose of the research :
To analyze the role of exports in economic growth; identify its positive aspects, and, by examining potential barriers that may affect exports, to provide recommendations for the case of Azerbaijan.
The methodology of the research :
The research was conducted using comparative analysis and logical generalization methods. The role of exports in enhancing the competitiveness of the economy was examined. Alongside a comparison of export-to-GDP ratios across different countries, the role of exports in the Azerbaijani economy, an analysis of recent statistical indicators, and the advantages of service exports were also investigated.
The practical importance of the research :
To develop recommendations on export diversification aimed at fostering the development of the Azerbaijani economy.
The results of the research :
The promotion of foreign investment, the implementation of reforms in the judicial system, and the provision of support to entrepreneurs engaged in production and services in the non-oil and gas sectors are recommended.
The scientific novelty of research :
The factors influencing export formation are analyzed within the context of both goods and services exports. Unlike traditional approaches focused on merchandise exports, particular attention is paid to modern export directions such as education, tourism, and digital services. At the same time, the impact of changes in global demand and trade restrictions on exports is assessed within a unified analytical
framework, systematically revealing their interaction with export diversification.
Keywords : export, economy, economic growth, competitiveness